Brouwerij Het Klaverblad

De oudste vermelding van de brouwerij aan de Varkensmarkt in Amersfoort is waarschijnlijk een akte uit 1596 waarin Jan Nagell en zijn vrouw Willemtgen een lening afsloten met de brouwerij als onderpand. In 1619 was Cornelis Cornelisz de jonge eigenaar van de brouwerij. De geboren Amsterdammer kreeg in 1621 het burgerrecht den neeringhe van brouwen te mogen doen in den brouwerije bij hem geseth aen de  Verckensmarckt op den Cingel-Gragt.

In 1632 verkocht Cornelis Cornelisz de brouwerij ‘t Claverbladt aan Henrick Thonisz van Eede en zijn echtgenote Jannitgen Aerts van Blanckendael. Zij overleefde zowel haar eerste man als haar tweede, Peter Luts die schepen was van Amersfoort. Haar erven verkochten de brouwerij in 1705 aan Joachim Berger, die haar in 1711 over deed aan Gijsbartus Oudendoelen.

Gijsbartus Oudendoelen kocht in 1768 de bieren, granen en gereedschappen brouwerij De Eenhoorn onder voorwaarde dat de verkopers zich verbinden om geen bierbrouwerij meer te hebben en voornoemde huis of brouwerij. Zijn zoon Mattheus en dochter Johanna Maria Oudendoelen overleden beide in 1786, waarna Cornelis Alard van Deventer Het Claverblad kocht. Zijn weduwe Anna Maria Methorst bracht de brouwerij het Klaverblad in 1800 ter veiling.

Johannes van der Wulp kocht de brouwerij om haar twee jaar later alweer van de hand te doen aan Frans Cornelis Cluysenaer en Christina Cunira van Vierssen.

Na het overlijden van Frans Cluysenaer zette Christina van Vierssen de brouwerij voort tot 1817

Brouwerij Het Klaverblad aan de Varkensmarkt ca 1894

In dat jaar werd Eene zeer hechte, sterke, extra welgesitueerde en met veel succes geëxerceerd wordende bierbrouwerij genaamd het Klaverblad, met de daarbij behoorende Rosmolen en Mouterij, en voorzien van Twee Ketels ende Roerkuip houdende 157 Ankers, een Geilkuip, een Koelbak, verscheidene Pompen en een Eest te koop aangeboden. Tevens vermeldde de advertentie zijnde thans de eenigste binnen de stad Amersfoort gevestigde bierbrouwerij.

De nieuwe eigenaars werden Mattheus Grimmius en Jan ter Horst handelend onder de firma Terhorst Grimmius en Compagnie. Zij deden de brouwerij in 1828 over aan grutter Albert van Beek, die het brouwen overliet aan zijn zoon Joannes van Beek. Ook in 1840 kocht een vader, Joan Carel Godfried van Voorst, Het Klaverblad voor zijn zoon J.C. van Voorst. Dat duurde slechts drie jaar want in 1843 werd de brouwerij alweer doorverkocht aan Jan Anthonij Schallig en na weer drie jaar werden de broers Willem en Cornelis de Beveren eigenaar. Zij combineerden de bierbrouwerij met hun handel in wijn en gedistilleerd. In 1851 kocht Hendrik Adolphus Jansen de brouwerij voor zijn zoons Henricus en Antonius Jansen. Het is onduidelijk hoe het met Henricus Jansen is vergaan. In 1860 stelde de firma A.F. Jansen bier twee vaten bier beschikbaar aan de Commissie voor het Volksfeest ter gelegenheid van het XVe Nederl. Landhuishoudkundig congres in Amersfoort.

           
Amersfoortsche Courant 2 sept 1851         Amersfoortsche Courant 30 okt 1893

Na het overlijden van Antonius Jansen in 1889 zette zijn weduwe Catharina Elisabeth Pusch (geregistreerd als Bierbrouwster afkomstig uit Wiesbaden) en hun zoon Antonius Josephus Jansen de firma voort.

In de laatste jaren van het bestaan van de brouwerij adverteerde Jansen voor (Dubbel) Gerstebier en Princessebier. Vanaf 1891 was het Klaverblad tevens agent voor trappistenbier uit De Schaapskooi, het ondergistend bier van de stoombierbrouwerij ‘t Haantje uit Amsterdam en van Lans’ Extra stout van brouwerij Het Hert uit Haarlem. In 1893 werd de brouwerij te koop aangeboden. Antonius Jansen maakte bekend dat hij de firma voortzette als bierbottelarij en als hoofdvertegenwoordiger van wijnen en cognac van Aux Caves de France. Het jaar erna is de brouwerij gesloopt (Bron Nederlandse Biercultuur.nl).

Er werd daarop in 1898 een aanbesteding gedaan voor het bouwen van een winkelhuis, een heerenhuis en een koetshuis.

Het verhaal kent nog een vervolg.

         

Private label van ‘Bierbrouwerij Het Klaverblad’ voor Handelsvereniging v/h Reiss & Co.  en een etiket met Utrecht als oorsprong. Beide etiketten vermelden Firma Wed. A.F. Jansen (privé collectie)

Als sollicitant voor de vacante functie van reiziger bij de Phoenix Brouwerij meldde zich in 1908 A. Jansen uit Nijmegen. Jansen, wiens vader vroeger hier ter plaatse de brouwerij Het Claverblad had, is van jongs af met het vak bekend. Hij is momenteel werkzaam aan het depot van Heineken te Nijmegen en lijkt wel geschikt. Hij kwam op 11 december 1908 op proef bij de brouwerij. Dat ging niet goed. Op 8 januari 1909 meldde de directeur van de brouwerij Herman Meursing dat Jansen zich hoofdzakelijk heeft beziggehouden met het bezoeken van bestaande klanten en nog geen nieuwe heeft aangebracht. Wicher Hooite Meursing merkte op dat Jansen geen hoogvlieger is en niet veel doet. In de volgende vergadering van commissarissen in maart werd gemeld dat Jansen enige klantjes heeft aangebracht. Hij bleek populair en is veel gezien bij klanten. In april spreekt Herman zo maar zijn tevredenheid over Jansen uit. Hij had zelden van andere reizigers gehoord dat zij zulk resultaat hadden. Het kan verkeren. Dan slaat het ongeluk en het drama toe, wanneer twee maanden later blijkt dat Jansen sedert eenige dagen ongesteld is en niet meer kan reizen voor de brouwerij.

In de vergadering van 8 oktober wordt medegedeeld dat de reiziger Jansen is overleden.

De brouwerij heeft aan de zeer korte en ongelukkige verbintenis met Jansen wel iets overgehouden. Uit de erfenis van Jansen komt de naam van Het Klaverblad. Het fabrieksmerk ‘Brouwerij Het Klaverblad’ wordt in 1918 door Phoenix uit de nalatenschap van de firma Jansen overgenomen voor een bedrag van f 100. Op de etiketten onder de naam Het Klaverblad staat altijd de wed. A.F. Jansen vermeld. Zij was het die in 1893 na het sluiten van de brouwerij aan de zaken overdeed aan haar zoon.

Later in 1932 is door de Phoenix Brouwerij op de binnenlandse markt ‘Klaver’ geïntroduceerd als prijsbreker op de kruideniersmarkt. Het merk heeft het volgehouden tot ca 1964.